محمد تقي جعفري

176

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

همچنين عبد الرحمن بن عوف زهرى خانه اى وسيع ساخت و صد اسب و هزار شتر و ده هزار گوسفند داشت و نقد او پس از مرگش در حدود دو ميليون و ششصد و هشتاد و هشت هزار دينار يا درهم بود . سعد بن ابى وقاص خانه اى در عقيق ساخت كه بسيار مرتفع و داراى فضايى بسيار وسيع و بالاى ديوارهايش داراى كنگره‌ها بوده است . سعيد بن مسيب مىگويد : وقتى كه زيد بن ثابت مرد ، طلا و نقره هايى كه از او مانده بود ، با تبرها مىشكستند ، باضافهء نقدينه‌ها و اراضى كه صد هزار دينار ارزش داشت . . . يعلى بن منيه موقعى كه مرد پانصد هزار دينار و مطالباتى بر ذمهء مردم داشت و اراضى و ساير ما ترك او سيصد هزار دينار ارزش داشت » ( 1 ) . براى توضيح بيشتر در مالكيتهاى غير قانونى دوران عثمان ، اطلاعات بسيار با ارزشى را كه مرحوم علامهء امينى در الغدير از منابع معتبر آورده است ، مورد استفاده قرار مىدهيم : « عثمان به برادر شيرى خود عبد اللَّه بن سعد بن ابى سرح در جنگ اول يك پنجم غنيمتهاى آفريقا را داد . ابن كثير مىگويد : يك پنجم يك پنجم غنيمت آفريقا را كه صد هزار دينار بوده بخشيد . ( با نظر به گفتهء ابو الفداء ) در صورتى كه سهم هر يك از سواره نظام سه هزار و پياده نظام يك هزار بوده است . ( چنان كه ابن اثير در كتاب اسد الغابه ج 3 ص 173 و « ابن كثير » در تاريخش ج 7 ص 152 متذكر شده‌اند ) . « ابن ابى الحديد » در شرح نهج البلاغه ج 1 ص 67 مىگويد : عثمان همهء غنايم آفريقا را ( از طرابلس تا طنجه ) به عبد اللَّه بن سعد بن ابى سرح داد بدون اين كه كسى از مسلمانان را در آن غنايم با عبد اللَّه شريك نمايد » ( 2 ) .

--> ( 1 ) مروج الذهب - مسعودى ج 2 ص 341 تا 343 . ( 2 ) الغدير ج 8 ص 279 .